De vereniging is gestart met haar activiteiten als respons op de TOP-rapportages van IGZ. Professionals uit twee ziekenhuizen (Scheper Ziekenhuis Emmen en Zuyderland Medisch Centrum, voormalig Atrium MC Heerlen) hebben in 2010-2011 een systematiek uitgewerkt, die de implementatie van de richtlijn vereenvoudigt en versnelt en acceptatie onder professionals verbetert. Een systematiek die helpt de peri-operatieve zorg veiliger te maken en onnodig administratief werk moet voorkomen.

Daarbij kozen ze er voor om samen te werken met interim-managers van HighCare en designers van Panton, ontwerpstudio voor de zorg. De interim-managers en designers begonnen met een analyse van de werkprocessen van Scheper Ziekenhuis en Zuyderland Medisch Centrum en vergeleken deze met de TOP rapporten en de landelijke richtlijnen voor het peri-operatief traject. De designers maakten overzichtelijke visualisaties en praktische tools, zoals instructieposters die op de afdelingen gebruikt kunnen worden.

Al snel werd ook samenwerking gezocht met het Radboudumc voor onderzoek en werd de link gelegd met leden van de werkgroep die de richtlijnen had opgesteld. De uitwisseling tussen de ziekenhuizen bleek zo effectief en veel efficiënter dan wanneer elk ziekenhuis zelf de vertaalslag van de richtlijnen naar een goed geborgd en veiliger proces probeert te maken.

Daarop besloten de drie ziekenhuizen om een vereniging op te richten om met meer ziekenhuizen op het vlak van patiëntveiligheid samen te werken en dé vereniging te worden die zowel bottom-up als top-down zich inzet voor patiëntveiligheid in Nederland. In 2011 werd de VVCZ opgericht. Maarten Rutgers, namens het Scheper Ziekenhuis, Hans Kerkkamp, namens Zuyderland Medisch Centrum, André Wolff, namens Radboudumc vormden toen gezamenlijk het bestuur. Samen met Kars Tolsma van HighCare en Iris Hobo en Ingeborg Griffioen van Panton hebben zij met veel enthousiasme het fundament van de VVCZ ontwikkeld en gelegd.